2005 – Het Eiland en de oorlog

In 2005 maakte Radio Hoeksche Waard ter gelegenheid van 60 jaar bevrijding een reportage over de oorlog in de Hoeksche Waard. Deze documentaire ’Het Eiland en de oorlog’ won de landelijke RTV Award voor het beste lokale radioprogramma van 2005.

“Een hele eer, waar we niet op hadden gerekend. De nominatie door gerenommeerde vakmensen als Frits Spits en Jeroen Overbeek was al een prijs op zich, maar dit is natuurlijk een perfect begin van ons 20-jarig bestaan,” zo sprak Arco van de Ree, die leiding gaf aan het team dat de winnende documentaire maakte.

De documentaire, die werd uitgezonden van 1 t/m 6 mei 2005 op Radio Hoeksche Waard, is uitgebracht op cd. Op een mooie cd-box werden de zes afleveringen samengebracht, die u hier kunt beluisteren.

Artikel ‘Bijzondere orale geschiedenis’ – 22 april 2005

Programmamakers Radio Hoeksche Waard herdenken 60ste verjaardag bevrijding

PUTTERSHOEK – Dat het dit jaar 60 jaar geleden is dat de Tweede Wereldoorlog is afgelopen, was voor een groepje medewerkers van Radio Hoeksche Waard aanleiding om een documentaire serie te maken met als titel ‘Het eiland en de oorlog’. Die wordt uitgezonden van zondag 1 tot en met donderdag 5 mei, tussen zes en zeven uur ’s avonds.

Onder aanvoering van oud-hoofdredacteur Jan Bouma (81) is de afgelopen maanden hard gewerkt aan een serie van vijf afleveringen, waarin de schijnwerper wordt gericht op de oorlogsjaren in de Hoeksche Waard. ‘Het is 60 jaar geleden dat er een eind aan de oorlog kwam. Ik dacht, misschien is dat een goede aanleiding voor de radio om er extra aandacht aan te besteden’, licht Bouma toe, ‘nu is het nog mogelijk om gesprekspartners te vinden die de oorlog hebben meegemaakt, zoals ik.’ Toen hij zijn idee voorlegde aan presentator Ton Oosterveld (59), bij hem op bezoek voor een historische muziekopname, reageerde die onmiddellijk enthousiast: ‘Ik ging weg en stond al in de deuropening, toen Jan aan mij vroeg of we iets aan de Tweede Wereldoorlog konden doen. Dat leek mij geweldig en in die opvatting ben ik bevestigd. Ik ben in de oorlog geboren, maar pas nu zijn veel dingen uit die tijd voor me gaan leven.’

De derde belangrijke schakel werd door Jan Bouma gevonden in de persoon van Arco van de Ree die als verslaggever aan de slag ging en talrijke gesprekspartners opspoorde. Een van zijn bijzondere ‘vondsten’ was het dagboek dat de Klaaswaalse boer Wim Reedijk tijdens de oorlogsjaren had bijgehouden. Elke aflevering sluit af met een dagboekfragment, dat de gebeurtenissen in de Hoeksche Waard plaatst in de context van de wereldgeschiedenis. ‘Ik ben enkele maanden bezig geweest met het zoeken en interviewen van mensen,” vertelt Arco van de Ree. Het drietal beaamt in koor: ‘Het was heel veel werk, maar zeer de moeite waard. Volgens ons hebben we in deze serie een bijzonder stuk orale geschiedenis vastgelegd. Een verhaal over de oorlog, niet hét verhaal, maar dat was ook niet onze bedoeling. Uniek is dat in elke aflevering Hoeksche Waarders aan het woord komen die hun ervaringen vertellen. Dat zijn na 60 jaar verhalen uit de eerste hand. Het zijn belevenissen van de gewone man en vrouw in de oorlog. Onze gesprekspartners wonen verspreid over heel het eiland.”

Verzet

Volgens de redactie van de serie is het belangrijk dat zij juist nu dit werk hebben gedaan, omdat het aantal mensen dat de oorlog heeft meegemaakt snel uitdunt. Arco van de Ree: ‘Wij hebben ons niet zo erg beziggehouden met het verzet. Dat is 15 jaar geleden al uitgebreid gedaan in een documentaire van Jan Robbemond en Piet Stoof. Wel gebruiken wij fragmenten uit dat bijzondere geluidsdocument.’ Een bijzondere gast is dominee Jelke van Wattum uit Oud-Beijerland, die als jongen het bombardement van Rotterdam heeft overleefd. Het kostte hem wel een arm. ‘lk vroeg hem na een kerkdienst hoe hij zijn arm had verloren’, vertelt Bouma, ‘toen bleek hij een oorlogsslachtoffer. En je gelooft het niet, maar hij woont in Oud-Beijerland in de mevrouw Traas-de Jagerstraat, vernoemd naar de vrouw die een dag nadat de oorlog was afgelopen werd doodgeschoten door een passerende Duitse soldaat. Zij was boerin op de boerderij aan de Zinkweg waar het verzet werd georganiseerd.’ Bij het samenstellen van de serie is gebruik gemaakt van authentieke geluidsopnamen en van het omvangrijke oorlogsarchief van Jan Bouma. Ook de muziek in de serie roept volgens Bouma en Oosterveld sterke herinneringen op. Margreet van der Hoek en Joost van Wijk verzorgen de presentatie.

‘Het eiland en de oorlog’, is te horen van zondag 1 tot en met donderdag 5 mei van 18.00 tot 19.00 uur. Herhaling van maandag tot en met vrijdag van 13.00 tot 14.00 uur. Op vrijdag tussen 18.00 en 19.00 uur is er bovendien onder de titel ‘Het eiland en de oorlog’ een discussieprogramma met scholieren van het voortgezet onderwijs uit de Hoeksche Waard, onder leiding van Arco van de Ree.

Bij de foto: Er is door het team maanden hard gewerkt aan een serie documentaires over de oorlog in de Hoeksche Waard, en van zondag 1 mei tot en met donderdag 5 mei, is het resultaat op de radio te horen.


De serie op CD

De complete serie werd uitgegeven op CD. Met toestemming van Arco van de Ree (gegeven in april 2025) zijn de zes afleveringen hier te beluisteren.


CD1  – Wat vooraf ging

2005-radiohw-eilandendeoorlog-deel1.mp3     

CD2  – De aanval en de gevolgen

2005-radiohw-eilandendeoorlog-deel2.mp3     

CD3  – Leven met de bezetting

2005-radiohw-eilandendeoorlog-deel3.mp3     

CD4  – Vervolging en verzet

2005-radiohw-eilandendeoorlog-deel4.mp3     

CD5  – Bloed, tranen en vreugde

2005-radiohw-eilandendeoorlog-deel5.mp3     

CD6  – Ideeën van toen en nu

2005-radiohw-eilandendeoorlog-deel6.mp3     

Hoesje CD Box


Geef een reactie

Je e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Deze site gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie gegevens worden verwerkt.