2011 – Een nieuwe jeneverboom

Op woensdag 30 maart 2011 is er een nieuwe jeneverboom gepoot op het kruispunt Zuidzijdsedijk/ Dromweg. De jeneverboom is jarenlang een beeldbepalende boom geweest op de driesprong Oosthoek – Kostverlorendijk – Zuidzijdsedijk (zie 1951 – De verdwenen Jeneverboom).

In het begin van de vijftiger jaren van de vorige eeuw is hij doodgegaan, omgehakt en nooit vervangen. Het initiatief, dat is uitgevoerd in samenwerking met het waterschap Hollandse Delta en Groenbeheer Hoeksche Waard, is genomen door Gerda van der Linde. Gerda over dit initiatief: “Ik ben geboren ben aan de Oosthoek 31 en de omgeving draag ik nog steeds een warm hart toe. Omdat de boom altijd beeldbepalend geweest is in het landschap, ben ik stappen gaan ondernemen om op deze driesprong weer een nieuwe jeneverboom te laten verschijnen”. Veel dijken zijn eigendom van het waterschap en Groenbeheer zorgt voor de bomen. Na overleg met beide organisaties is besloten dat er een nieuwe boom gaat komen, alleen niet op de oorspronkelijke plaats. Het huidige landbouwverkeer zou daar te veel hinder van ondervinden en daarom is gekozen voor het kruispunt Zuidzijdsedijk – Dromweg.


Audiofragment ‘Radio Hoeksche Waard’ – 26 maart 2011

Gerda was op zaterdag 26 maart 2011 te horen op Radio Hoeksche Waard.

2011-piershil-jeneverboom-radiohw-26mrt.mp3     

Artikel ‘Hoeksche Waardse krijgt ‘haar’ jeneverboom terug’ – AD Hoeksche waard 26 maart 2011

Gerda (72) trots op nieuwe koningslinde in Piershil

Halverwege de vorige eeuw verdween in Piershil de ‘jeneverboom’. Een opvallende boom in de vorm van een jeneverglas, die iedereen in de omgeving kende. Gerda van der Linde, geboren in het huis tegenover de karakteristieke boom, heeft er zestig jaar na dato voor gezorgd dat er een vergelijkbare boom voor terugkomt.

,,Als ik vroeger zei dat ik bij de jeneverboom woonde, wist iedereen waar dat was,” begint de 72-jarige Gerda haar verhaal. Bij de driesprong Oosthoek, Kostverlorendijk, Zuidzijdsedijk, om precies te zijn. ,,Ik ben daar recht tegenover geboren, aan de Oosthoek 31. De boerderij ernaast is rond 1880 gebouwd door mijn opa en was nog steeds in die familie toen ik geboren werd.” Het is onduidelijk wanneer de eigenaardig gevormde boom precies geplant is, wel is zeker dat hij er in 1920 al stond. Waarschijnlijk is de stam gespleten door een blikseminslag en uitgegroeid tot een reusachtig borrelglas. Gerda herinnert zich nog goed dat ze de jeneverboom kon zien staan door het keukenraam en dat hij van de één op de andere dag weg was. ,,Dat moet begin jaren ’50 zijn geweest. Ik kwam thuis van school en de boom was omgehakt.”

Op haar 21ste vertrekt Gerda uit Piershil. Ze woont een paar jaar in Rotterdam en later in Amsterdam. Vier jaar geleden komt ze weer terug naar haar geliefde Hoeksche Waard. Ze gaat in Strijen wonen. ,,Ik heb lang in de grote stad gewoond, maar ik heb toch een ontzettend sterke band met het gebied. Vanaf het jaar 1700 wonen er al ‘Van der Lindes’ in de Hoeksche Waard, ik heb het gevoel dat de liefde voor de omgeving gewoon in mijn genen zit”. Die betrokkenheid uit zich ondermeer in het uitzetten van een historische wandeling door Piershil (zie 2011 – Historische wandeling door Piershil) die Gerda begeleidt als gids. Of haar hobby: in klederdracht streekverhalen vertellen in, uiteraard, Hoeksche Waards dialect.

Er is geen specifiek moment geweest waarop Gerda besloot dat er een nieuwe jeneverboom moest komen. ,,Het is gewoon zo gegroeid. Het gebied is van grote historische waarde – vierduizend jaar geleden was het al bewoond – en daar past de boom heel goed in.” Haar project, zoals ze het zelf noemt, leidde naar het waterschap Hollandse Delta en Groenbeheer Hoeksche Waard. Dit zijn de organisaties die respectievelijk verantwoordelijk zijn voor het beheer van de dijken en het beheer en onderhoud van bomen. Na overleg met beide partijen heeft Gerda het voor elkaar gekregen dat Piershil ‘haar’ jeneverboom terugkrijgt. ,,Mede dankzij raadslid Johan Matze van de SGP is het me gelukt. Hij was erg enthousiast over het initiatief en ik heb zelfs gehoord dat de partij de boom zelf wilde betalen als de kosten voor de officiële instanties een probleem zouden zijn.”

De nieuwe boom is, net als de oorspronkelijke jeneverboom, een koningslinde en wordt op 5 minuten loopafstand van de originele plek geplaatst, op de kruising van de Zuidzijdsedijk met de Dromweg. De oude plek zou volgens het waterschap problemen opleveren voor de verkeersveiligheid. Woensdag 30 maart om 14.00 uur is het zover, dan wordt de boom gepoot door Cees Blaak, hoofd afdeling beheer van de gemeente Korendijk en heemraad Johan van Nieuwenhuijzen. Gerda van der Linde is apetrots en heeft haar speech al voorbereid. ,,Ik heb het wel mooi voor elkaar gekregen”.


Downloaden 

De speech van Gerda downloaden: 2011-piershil-speech-jeneverboom-30maart.


Bij de foto: Gerda van der Linde, terug op de plek waar de ‘jeneverboom’ uit haar jeugd heeft gestaan. Volgende week woensdag wordt niet ver hiervandaan een nieuw exemplaar geplant.

Artikel ‘Oosthoek krijgt ‘jeneverboom’ terug’ – Echo 30 maart 2011

PIERSHIL – Op het kruispunt van de Zuidzijdsedijk met de Kostverlorendijk in de buurtschap Oosthoek stond vroeger een boom met een bijzondere stam in de vorm van een jeneverglas. De boom stond daarom bekend als ‘de jeneverboom’ en was een baken in het landschap. Zo’n zestig jaar geleden ging de boom dood en werd gerooid. Op initiatief van Gerda van der Linde plant Groenbeheer Hoeksche Waard 30 maart een nieuwe ‘jeneverboom.’

Van der Linde (72) is naast de oude jeneverboom aan de Oosthoek geboren. Na haar jeugd woonde ze buiten de Hoeksche Waard. Enkele jaren geleden keerde ze terug naar het eiland. Van der Linde: ‘Er lopen nu fietsroutes door de Oosthoek. Het leek mij een goed idee weer een jeneverboom te planten. Zo blijft de geschiedenis van deze plek behouden.’ Zij klopte aan bij Groenbeheer Hoeksche Waard, het samenwerkingsverband tussen waterschap en gemeenten dat onder andere de bomen in het buitengebied beheert. Die vond het een goed idee. Een nieuwe boom op dezelfde plek zit er niet in’ , zegt Harrie Ramler van Groenbeheer. De nieuwe boom krijgt een plaats langs het fietspad bij de kruising Zuidzijdsedijk en Dromweg. ‘Er komt veel landbouwverkeer langs en het is niet goed voor de verkeersveiligheid.’ Het wordt een koningslinde en geen jeneverbes (Juniperus). Ramler: ‘De oorspronkelijke boom was ook een koningslinde. De stam is waarschijnlijk door blikseminslag gespleten en uitgegroeid in de vorm van een reusachtig borrelglas. Vandaar de bijnaam jeneverboom.” Toch leeft de jeneverboom op andere manier wel voort op de oorspronkelijke plek. Van der Linde: ‘In mijn geboortehuis en de voormalige boerderij ernaast zijn van tijd tot tijd kunstexposities die de naam ‘In de jeneverboom’ dragen.’

Artikel ‘Historie in ere hersteld’ – Kompas 6 april 2011

Nabij Piershil is 30 maart een stukje historie in ere hersteld. Bij het kruispunt Zuidzijdsedijk-Dromweg is namelijk een nieuwe ‘jeneverboom’ aangeplant. Daarmee is er een opvolger gekomen voor de vroegere, beeldbepalende boom, die ergens in de jaren vijftig van de vorige eeuw is gekapt. Het idee om de ‘jeneverboom’ weer terug te brengen in het landschap bij Piershil is afkomstig van mevrouw Gerda van der Linde. Momenteel is zij woonachtig in Strijen, maar zij heeft een flink deel van haar leven doorgebracht in Piershil en omgeving en woonde vroeger zelfs op letterlijk een steenworp afstand van de oorspronkelijke ‘jeneverboom’. Voor Gerda van der Linde was het dan ook een mooi moment toen de nieuwe ‘jeneverboom’ de grond in ging. ,,Ik ben hier vlakbij geboren aan Oosthoek no.31 en je blijft toch de omgeving waar je bent opgegroeid een warm hart toe dragen. Hier stond vroeger een beeldbepalende boom en ik dacht dat het mooi zou zijn als er hier weer zo’n herkenningspunt zou komen in het, ook historisch gezien, waardevolle landschap. Ik heb toen contact gezocht met het waterschap, Harrie Ramler van Groenbeheer Hoeksche Waard en de gemeente Korendijk en iedereen was positief over het idee. Met name de SGP heeft mijn idee altijd ondersteund.”

Opvallende vorm

De vroegere ‘jeneverboom’ stond op de driesprong Kostverlorendijk, Oosthoeksedijk en de dijk naar Zuidzijde en dankte die wonderlijke naam aan haar speciale vorm: de stam leek op een jeneverglas. Eerst een recht gedeelte en daarna rondom de stam een verdikking. Daaruit ontsprongen vervolgens verschillende stammen. Mogelijk was die vreemde vorm veroorzaakt door een blikseminslag. Omdat het niet meer mogelijk was om de nieuwe ‘jeneverboom’ op de oorspronkelijke plaats terug te planten is uiteindelijk gekozen voor het kruispunt Zuidzijdsedijk-Dromweg, zo’n honderd meter voorbij de plek waar de oude boom heeft gestaan. Harrie Ramler heeft met behulp van oude foto’s kunnen achterhalen dat de oorspronkelijke ‘jeneverboom’ hoogst waarschijnlijk een linde is geweest en dus is nu ook een mooie jonge Koningslinde terug geplant. Binnenkort komt er een bordje bij de boom met de geschiedenis (zie 2012 – Paneel bij de jeneverboom).


Filmpje ‘Een nieuwe jeneverboom’ – 2011

Dit filmpje is gemaakt door Natasja Kruithof.


Foto’s ‘De jeneverboom in 2025’ – 29 juni

Deze twee foto’s maakte ik op 29 juni 2025, de boom begint al aardig te groeien.


Geef een reactie

Je e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Deze site gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie gegevens worden verwerkt.